अर्गानीक मह उत्पादनका लागी सेरेना माहुरी पालन

अर्गानीक मह उत्पादनका लागी सेरेना माहुरी पालन 1
अर्गानीक मह उत्पादनका लागी सेरेना माहुरी पालन 2निराश पाण्डे
दाङ, १६ मंशिर । मौरीका विभिन्न प्रजाति मध्ये पहाडी भुबनौटमा पाइने एपिस सेरेना जातको स्थानीय (लोकल) मौरी पालनमा दाङका किसानहरु समुहमै आवद्ध भएर लागेका छन् । अन्य मौरीबाट उत्पादित महको तुलनामा सेरेना मौरीको मह गुणस्तरीय, अर्गानिक र औषधिजन्य रुपमा प्रयोग हुने भएको हुँदा यसको पालनतर्फ ज्ञान, सिप, पूँजी र प्रविधि प्रयोग गरेर किसानहरु लागेका हुन् ।
असल शासन संरक्षण मञ्चको आयोजना तथा नेपाल सरकार, कृषि विकास मन्त्रालय, राष्ट्रिय कृषि अनुसन्धान तथा विकास कोषको सहयोगमा दाङका १२० जना किसानहरु सेरेना जातको माहुरी पालनमा आवद्ध भएका छन् । दाङ जिल्लामा दिगो आय आर्जनका लागि एपिस सेरेना मौरीको व्यवस्थापन, प्रबर्धन र मुल्य श्रृंखला विकास आयोजना अन्र्तगत सेरेना महलाई व्यवसायीकरण गरी किसानको आय आर्जन बढाउन विभिन्न सामाग्रीहरु पनि वितरण गरिएको छ ।
अर्गानीक मह उत्पादनका लागी सेरेना माहुरी पालन 3व्यवसायिक योजना निर्माण तालिम, रानी मौरीको प्रजनन कार्यमा सहयोग, मह प्रशोधन केन्द्र विकास, सामुदायिक बनमा मौरी चरण सुधार, एपिस सेरेना मौरीको श्रोत केन्द्र स्थापना र विकास, होर्डिङ बोर्ड निर्माण, मौरीका सामाग्रीहरुको वितरणका साथै सहकारि गठन जस्ता कार्यक्रम गरिएको असल शासन संरक्षण मञ्चका अध्यक्ष कमल सुवेदीले बताए । तुलसिपुर उपमहानगरपालिका १ पवननगर तथा घोराहि उपमहानगरपालिका वडा नम्बर १२ को हापुर र वडा नम्बर १९ मा गरेर ६ वटा कृषक समूह रहेका छन् ।
जसमध्ये तीन स्थानमा सहकारि गठन गरि दर्ता प्रक्रिया अगाडी बढिसकेको परियोजनाका सहजकर्ता निराश पाण्डेले बताए । उनका अनुसार तुलसिपुर १ मा सिसाखानी माहुरीपालन कृषि सहकारि, घोराहि १२ मा राधाकृष्ण माहुरीपालन कृषि सहकारि र घोराहि १२ मै रहेको उद्यमशिल माहुरिपालन कृषि सहकारि संस्था दर्ता प्रक्रियामा छन् ।
सहकारिको माध्ययमबाट अगाडी बढेमा किसानहरु परम्परागत मौरी पालन बाट माथी उठेर कृषिमा व्यवसायिकरण गरी दिगो आर्य आर्जन बृद्धि गर्नतर्फ अग्रसर हुने परियोजनाका कार्यक्रम संयोजक तथा माहुरी विज्ञ माधव केसीले बताए । २०७२ साल चैत्र २६ गतेदेखि शुरु भएकोसेरेना मौरीको व्यवस्थापन, प्रबर्धन र मुल्य श्रृंखला विकास कार्यक्रम आगामी फागुन महिना सम्म सञ्चालन हुने छ ।
तर यो कार्यक्रम अझै केहि वर्ष थप गरेमा आफ्नो व्यवसायमा बढि भन्दा बढि फाइदा पुग्ने अपेक्षा सिसाखानी माहुरीपालन कृषि सहकारि पवननगरका किसान आत्मराम खरालले गरेका छन् ।
किसानहरुलाई लक्षीत गरी दुई लाख लागतको मह प्रशोधन केन्द्र, ३ लाख ५० हजारको मौरीका घार र करिव ४ लाख लागतको मह र मौरी सम्बन्धीत औजार वितरण गरिएको आयोजक संस्थाले जनाएको छ । र परियोजनाले सामाजिक परिक्षण पनि गरिसकेको जनाएको छ ।

SPONSORED

अर्गानीक मह उत्पादनका लागी सेरेना माहुरी पालन 4