करेन्ट लगाएर माछा मार्ने व्यक्ति खोज्दै आमाहरु

२०७५ श्रावण ११, शुक्रबार १८:२५ मा प्रकाशित

दशरथ घिमिरे 

दे उखुरी  । राप्ती गाउ पालिका रनियापुर निवासी २३ वर्षीय बुलबुल चौ धरीको  के ही वर्षअघि करे न्ट लगाएर माछा मार्ने  क्रममा मृत्यु भयो  । खे त जोत्न प्रयो ग गरिने
च्याङ्फा टे क्टरलाई जे ने रे टरको  रुपमा प्रयो ग गरे र त्यहा बाट निस् िकएको  करे न्ट लगाएर माछा मार्ने  क्रममा उनको  मृत्यु भएको  हो  ।

SPONSORED

राप्ती गाउपालिका वडा नं. ६ मझे रिया निवासी २२ वर्षीय विद्यासागर चौ धरीको  पाच वर्ष अघि सानो  नदीमा करे न्ट लगाएर माछा मानेर्  क्रममा मृत्यु भयो  । अहिले पनि करे न्ट लगाएर माछा मार्ने  क्रम बढे को  छ । गै रकानुनीरुपमा करे न्ट लगाएर माछा मार्दा धे रै ले  ज्यान गुमाउनुपरे को  छ । बुलबुल र विद्यासागर उदाहरण मात्रै  हुन् । जिल्लामा धे रै  जनाको  माछा मार्ने  क्रममा करे न्ट लागे र ज्यान गएको  छ ।

SPONSORED

करे न्ट लगाएर माछा मार्नु कानुनीरुपमा दण्डित छ । कानुनी कुराको  बारे मा जानकारी नहु“दा धे रै ले  अकालमा ज्यान गुमाउनुपरे को  भन्दै  करे न्ट लगाएर माछा मार्ने  कार्यविरुद्ध गाउमा सचे तना अभियान थालिएको  छ । गलत र गै रकानुनी तरीकाबाट माछा मार्ने  कार्य रो क्न समुदायस्तरमा अभियान थालिएको  हो  ।

SPONSORED

राप्ती गाउपालिका वडा नं. ७ निवासी माया चौ धरीले  गाउमा करे न्ट लगाएर माछा मार्न आएकाहरुलाई नदीमा पस् नै  दिनुभएन । ‘करे न्ट लगाएर माछा मार्न आएका थिए । मै ले  समूहका अध्यक्षलाई पनि फो न गरें  । प्रहरीलाई बो लाउ“छु भने पछि उनीहरु त्यहा“बाट भागे ’– माया“ले  भन्नुभयो – ‘करे न्ट लगाएर माछा मार्नुह“ुदै न । यसरी माछा मार्दा पानीमा रहे का अन्य जीवहरु पनि मर्छन् ।’ गाउ“मा वाम माछा समूह गठन भएको  छ । यो  समूहमा लामो  समयदे खि माछा मार्दै  आएका समुदायका महिलाहरु संगठित छन् । ‘माछा मार्न जाल, हे ल्का, चे उदी प्रयो ग गर्ने  हो  । करे न्ट लगाउन दिदै नौ ं’– वाम माछा संरक्षण समूहका अध्यक्ष चै नकुमारी चौ धरीले  भन्नुभयो – ‘करे न्ट लगाएर माछा मारे कै  कारण खो ला, कुलो मा माछाको  संख्या घट्दै छ ।’

करे न्ट लगाएर माछा मार्नु आफै मा पनि जो खिम छ । मानिसको  ज्यान जान सक्ने  भएकाले  करे न्ट लगाएर माछा मानेर्  ठाउ को  पहिचान गरे र त्यहा  करे न्ट लगाएर माछा मार्न पाइ“दै न भने र निषे धित क्षे त्र घो षणाको  तयारीसमे त गरिएको  छ । राप्ती नदीको  जलीय जै विक विविधताको  संरक्षणका लागि दिगो  आर्थिक विकास कार्यक्रम लागु भएको  छ । दाङमा मानव कल्याण तथा वातावरण संरक्षण के न्द्रले  राप्ती नदीलाई आधार माने र राप्ती गाउपालिका, गढवा र राजपुर गाउपालिकामा कार्यक्रम के न्द्रित गरे पछि समुदायका नागरिक माछा संरक्षणमा जागरुक बन्दै  गएका हुन् । ‘करे न्ट लगाएर माछा मानेर् , नदीमा विष हाल्ने  र बम हाने र माछा मार्न नदिन समुदायका नागरिक सक्रिय हुनुहुन्छ’– मानव कल्याण तथा वातावरण संरक्षण के न्द्रका पानी परियो जना प्रबन्धक प्रदीप मजगै याले  भन्नुभयो – ‘करे न्ट लगाएर माछा मार्ने हरु अहिले  समूहमा बसे पछि आफूले  त त्यस् तो  कार्य गर्न छो ड्नुभयो  र अरुलाई पनि यस्तो  कार्य गर्नबाट रो किरहनुभएको  छ ।’

बिहीवार राप्ती गाउपालिका वडा नं. ७ मा वाम माछा संरक्षण समूहले  सामुदायिक नक्सांकन तयार पारे को  छ । वडा नं. ७ मा धे रै  माछा पाइने  स्थान, करे न्ट लगाएर माछा मार्ने  ठाउको  पहिचान गरे को  छ । यस्ता ठाउहरुमा समुदायका नागरिकहरु आफै  पुगे र अवै धानिकरुपमा माछा मार्ने  कार्यलाई रो क्न जानकारी दिने  यो जना बनाएका छन् । वाम माछा संरक्षण समूहका अध्यक्ष चै नकुमारी चौ धरीको  अध्यक्षता एवं वडा नं. ७ का अध्यक्ष विद्याशरण चौ धरीको  प्रमुख आतिथ्यतामा भएको  सामुदायिक नक्सांकन कार्यक्रममा मानव कल्याण तथा वातावरण संरक्षण के न्द्रका पानी परियो जना प्रबन्धक प्रदीप मजगै या, फिल्ड संयो जक राममो ती चौ धरीले  कार्यक्रममा परियो जनाबारे  जानकारी गराउनु भएको  थियो  । कार्यक्रमको  सहजीकरण सामाजिक परिचालक रामवरण यादवले  गर्नुभएको  थियो  ।